از کتاب مسافرت به ایران، نوشتهٔ مُریتز فون کُتزبوئه* (فرزند اوگوست فون کُتزبوئه)، از همراهان سفیر کبیر روسیه که در سال ۱۸۱۷ به ایران و درباره فتحعلی شاه آمدند: منجم دست روى صفحهu200fاى از کتاب خود که پر از نقاط سیاهى که شاید صور شیاطین بود نهاده پرسید علت وزش بادها چیست؟ گفتم انقباض و انبساط متناوب ...

هر چند به گفتهٔ مرحوم شهید مطهری، «اسلام بست ندارد»، اما در شرایطِ ضعفِ دستگاه مرکزی و ناکارامدی دستگاه قضایی، بستنشینی، راهکاری برای زمانخریدن، به تعویق انداختن و یا نهایتاً فیصلهٔ تعقیب و مجازات دولتی و حقوقی بود. پولاک، طبیب ناصرالدین شاه، دربارهٔ اهمیت این سنت در میان مردم مینویسد: «سراسر مشهد ب...

کمی پیش از این ماجرای لشکرکشی شاه به اصفهان، و به هنگام محاصرهٔ هرات، مکنیل وزیر مختار بریتانیا در ایران، به سبب فتنهانگیزی و وقتکشی به قصد رسیدن کشتیهای جنگی بریتانیا به جنوب ایران، از اردوی شاه اخراج شد.xa0قبل از خروج از ایران، از زنجان، نامهای «مبنی بر اخلال و افساد امور دولتی» به سید محمد باقر ش...

دربارهٔ زادگاه سید جمالالدین حسینی اسدآبادی میان محققان اختلاف است. معمولاً ایرانیان او را ایرانی و افغانیان او را افغانی میدانند. ادوارد براون و برخی دیگر از نویسندگان اروپایی او را ایرانی میدانند. خود او هم معمولاً خود را افغانی معرفی میکرده است، حال به ملاحظهٔ وضعیت تشیع در جهان اسلام یا چیز دیگر...

در برخی مقالات و کتابها پیرامون ملا احمد نراقی، صاحب کتاب عوائد الایام، مطلبی به نقل از یک «ایران شناس فرانسوی» به نام «ژول بونو» آمده که ظاهراً وجود خارجی ندارد و ساخته و پرداختهٔ یک مجلهٔ عامهخوان است. مطلبی که نقل میکنند چنین است: حاج ملا احمد نراقی که مرجع تقلید محسوب می شد و او را آیةالله می خو...

هنری مارتین پادری،[1]xa0(۱۱۹۶هu200d / ۱۷۸۱مu200d – ۱۲۲۷هu200d / ۱۸۱۲مu200d) کشیش پروتستان و مبلغ پرشور مسیحی بود. او در کمبریج زبانهای فارسی و عربی را آموخته بود، به طوری که هنگامی که در خدمت کمپانی هند شرقی بود، جملات کتاب مقدس را به هفت زبان، از جمله فارسی، عربی و هندی ترجمه میکرد. (حائری: نخستین ...

مقالهٔ زیر، مقدمهای بود که بر پروندهٔ لئو اشتراوس در شمارهٔ ۴۴ و ۴۵ کتاب ماه علوم اجتماعی، بخش اصحاب اندیشه نوشتم. xa0 ۱. لئو اشتراوس (۱۹۷۳-۱۸۹۹)، فیلسوف سیاسی و معاصر آلمانی-آمریکایی است. او در ۲۰ سپتامبر ۱۸۹۸ در هسهی آلمان و در خانوادهای یهودی به دنیا آمد. در ۱۹۱۹ به دانشگاه ماربورگ، که تحت تأثیر ...

متن زیر مقدمهای است که بر پروندهٔ مکاینتایر در اصحاب اندیشهٔ شمارهٔxa0۴۸ کتاب ماه علوم اجتماعی نوشتم. در مقدمهای که نویسندهی کتاب فلسفهی اخلاق در تفکر غرب از دیدگاه السدیر مکاینتایر نگاشته است، در میان ذکر آثار مکاینتایر، ذیل کتاب در پی فضیلت آمده است: «ترجمهی فارسی این اثر در حال ویرایش است و به زو...

متن زیر مصاحبهای است که با محمد لگنهاوزن، عضو هیأت علمی پژوهشگاه امام خمینی، پیرامون مکاینتایر داشتهام. این متنxa0در شمارهٔ ۴۸ کتاب ماه علوم اجتماعی (دی و بهمن ۹۰) منتشر شد. [کتاب ماه:] جناب آقای دکتر لگنهاوزن. با تشکر از فرصتی که در اختیار کتاب ماه قرار دادید. به عنوان نخستین پرسش؛ همانطور که مستحض...

متن زیر را به عنوان مقدمه بر پروندهی «اصحاب اندیشهی» کتاب ماه علوم اجتماعی ۵۱ و ۵۲ (خرداد و تیر ۹۱) نوشتم. لازم به توضیح است که مسعود علیا واپسین کتاب آرنت، یعنیxa0حیات ذهن،xa0را هم اخیراً ترجمه کرده و ققنوس آنرا منتشر کرده است. xa0 ۱. هانا آرنت یکی از اصیلترین و مناقشهبرانگیزترین اندیشمندان سیاسی و...

مقالهی بنده و دکتر جمشیدیها تحت عنوان «سرشت تبیین تاریخی در اندیشهی ابن خلدون» در مجلهی تاریخنگاری و تاریخنگری (که نام یک شماره در میان مجلهی تاریخ اسلام) دانشگاه الزهرا (س) منتشر شد. متاسفانه مجله وبسایت بهروزی ندارد. روی مگیران هم علیرغم گذشت چند ماه از انتشار مجله، هنوز نمایه نشده است. این مقاله ...

مقالهٔ «قرآن و بنیانهای [تاریخی] نظم اجتماعی: بحثی دربارهٔ آیهٔ ۲۱۳ سورهٔ مبارکهٔ بقره»، در شمارهٔ ۱۹، تابستان ۱۳۹۳ مجلهٔ معرفت فرهنگی-اجتماعی چاپ شده است. این مقاله در همایش علامه طباطبایی و تفسیر المیزان که به همت مؤسسهٔ آموزشی و پژوهشی امام خمینی برگزار شد، ارائه شد. متن کامل مقاله در سایت مجله ق...

درباره کتاب اکسیر العبادات فی اسرار الشهادات مشهور به اسرار الشهادةxa0از آخوند ملا آقای دربندی. دو بند زیر را از کتاب شریف قصص العلماء تنکابنی است. شیوهٔ تنکابنی به عنوان مثالی از روش علما در نقد بسیار جالب است. از چنین کتاب پر ایرادی که به قول خود تنکابنی در آن اخبار «مظنون الکذب» و حتی «قطعی الکذب...